Aktualności

Uwaga! Korek! | O sercu, od serca

Nie takie końskie zdrowie

Jedną z przyczyn wspólnych dla wielu chorób serca i całego układu krążenia, jest miażdżyca tętnic. Przyjęło się potocznie, że jeśli ktoś „ma miażdżycę” to dotyczy ona nóg. Rzeczywiście, jest to jedno z miejsc gdzie tętnice (rurki prowadzące krew z serca) mogą „zarosnąć” złogami cholesterolu, wapnia. To może doprowadzić do bólów nóg i  konieczności zatrzymywania się co 100 czy 200 metrów. Nazywamy to medycznie „chromaniem przestankowym”. Ten termin pochodzi z łaciny a oznacza „utykanie, kuśtykanie”. 

Ciekawe jest, że pojęcie chromania przestankowego po raz pierwszy zaproponował w 1831 r. angielski lekarz weterynarii Henri Marie Boullay w celu opisania przerywanego biegu koni, u których podczas sekcji stwierdził zamknięcie dużych tętnic. Ale miażdżyca dotyczyć może wszystkich naszych tętnic od mózgu do palców stóp, poprzez serce, czy tętnice w brzuchu.

Zakorkowywanie się….

Zarastanie, zwężanie się tętnic, niezależnie gdzie się dzieje, ma podobne przyczyny i przebieg a efekty, objawy, zależą od tego gdzie doszło do powstania „korka”. Ten proces „zakorkowywania się” tętnic jest procesem przebiegającym u każdego człowieka z upływem lat.

Ważne jest żeby nie doprowadzić  do dużego czy nagłego zwężenia które powoduje poważne zaburzenia w organizmie. Choroba wieńcowa, zawał serca, udar mózgu czy problemy z chodzeniem to możliwe konsekwencje dużych i nagłych zwężeń naszych „rurek”. Co trzeba wiedzieć? Co trzeba robić, żeby tym próbować zapobiec takiemu biegowi zdarzeń? Na początek postawmy te pytania:

  1. Jak można zaszkodzić sercu, tętnicom?
  2. Co przyspiesza zatykanie naszych „rurek” którymi płynie życiodajna krew, dostarczając tlen, energię i niezbędne składniki do każdej komórki naszego ciała, do każdego narządu?

Niewinne złego początki

To co prowadzi do zweżenia tętnic, zaczyna się niewinnie. Cholesterol wraz z krwią dostarczany jest tam gdzie jest potrzebny. Jeśli jest jego nadmiar,  przedostaje się do ścianki tętnicy …

Coronary Artery Disease to choroba wieńcowa. Popatrz uważnie na rurki na grafice.


Zaraz zaraz .. Potrzebny cholesterol? Jak to potrzebny? Przecież cholesterol jest zły…Cholesterol jest niezbędny do budowy ścian komórkowych. W wątrobie jest potrzebny do budowy kwasów żółciowych niezbędnych w trawieniu, a w innych narządach do produkcji hormonów. Jeśli jednak cholesterolu jest za dużo, na przykład zjadamy za dużo tłuszczu zwierzęcego, „ucieka” on do ścian tętnic co prowokuje różne konsekwencje . 

Większość cholesterolu w krwi zawarte jest białkach tak zwanych lipoproteinach. Najłatwiej do ścian tętnic przenika, związana z cholesterolem lipoproteina  LDL. Warto te trzy litery zapamiętać bo właśnie to jest tak zwany „zły cholesterol” który oznacza się w badaniach krwi.

Po wejściu cholesterolu do ściany tętnicy, pojawiają się  komórki które starają się  go unieszkodliwić. To rodzaj białych krwinek , które „objadają” się cholesterolem i usadawiają się w ścianie tętnicy.

Za nimi pojawiają się  inne elementy i w sumie tętnica robi się coraz grubsza i wrażliwa na peknięcie, zakrzep.

Ta najwcześniejsza zmiana miażdżycowa,  jeszcze nie powoduje zwężenia czy zatkania naszych rurek-tętnic. Mówimy o „młodej” blaszce miażdżycowej. Ale właśnie w takim miejscu tętnicy często dochodzi do podrażnienia, stanu zapalnego  czy pęknięcia, a w końcu zakrzepu.  

Wtedy, jeśli dotyczy to tętnicy wieńcowej, (doprowadzającej krew do serca) powstaje zawał serca a w przypadku zatkania tętnicy doprowadzającej krew do mózgu – udar mózgu. Czyli miażdżyca to wbrew pozorom nie jest powolny i przewidywalny proces ze stopniowym zwężaniem tętnic przez blaszki miażdżycowe (jak powstawanie kamienia w czajniku). To dużo małych i dużych czasem niezauważalnych zdarzeń.

UWAGA

Do zamknięcia tętnicy może dojść w każdym momencie i w każdym wieku, nierzadko u młodych ludzi.

Głównymi czynnikami które bardzo przyspieszają tę miażdżycową kaskadę są

  1. Jedzenie z dużą ilością tłuszczów zwierzęcych zawartych w mięsie, wędlinach, tłustych serach słodyczach
  2. Jedzenie dużej ilości jaj i podrobów (duża zawartość cholesterolu)
  3. Jedzenie mniej niż 4 posiłków dziennie 
  4. Mała ilość warzyw i owoców w posiłkach. Norma, (minimalnie!) pół kg/dziennie 
  5. Mała ilość ryb 
  6. Palenie tytoniu
  7. Niska aktywność fizyczna (ruch poza innymi korzyściami podwyższa poziom tzw „dobrego cholesterolu” HDL)

Dodatkowo, osoby palące, jedzące rzadko wysokokaloryczne posiłki, z małą aktywnością ruchową, „fundują sobie” jednocześnie wiele innych zagrożeń, takich jak nowotwory. Z kolei powstająca otyłość wiąże się z  cukrzycą , pojawiają się  problemy z kręgosłupem i stawami. To jeszcze bardziej ogranicza aktywność. Powstaje „reakcja łańcuchowa”  kończąca się tragicznie lub prowadząca do niepełnosprawności np. w wyniku udaru mózgu.

O TYM DLACZEGO WARTO PLEWIĆ I O TYM, JAK ZAPOBIEGAĆ W KOLEJNYM ” O SERCU, OD SERCA”

O autorze

kardiolog, specjalista rehabilitacji, specjalista chorób wewnętrznych

kardiolog, specjalista rehabilitacji, specjalista chorób wewnętrznych
Współautor podręcznika . „Kardiologia podręcznik oparty na zasadach EBM„ t.II – autorstwa prof. M. Tendery i prof. A. Szczeklika. – rok wydania 2010.
Współautor podręcznika „Pathways to a Health Promoting Hospital” i uczestnik projektu Health Promotion Pilot Hospitals Project (koordynator – Biuro Europejskie WHO-Kopenhaga), dającemu początek sieci szpitali promujących zdrowie w Europie i w Polsce.
Ekspert Ministerstwa Zdrowia przy Grupie Roboczej programu POLKARD i współautor jedynych tego typu w Polsce analiz w zakresie rehabilitacji kardiologicznej : „Raportu o stanie rehabilitacji kardiologicznej w Polsce” 2003 – 2005 oraz „Krajowej mapy zapotrzebowania na rehabilitację kardiologiczną na poziomie województwa i powiatu. – ocena stanu rehabilitacji kardiologicznej w Polsce w 2008 roku” opracowanych na potrzeby Ministerstwa Zdrowia

1 odpowiedź »

Dodaj komentarz